در دعاهايى مثل « يا من تحلّ به عقد المكاره و يفثا به حدّ الشّدايد » بر ايشان ظاهر شد ؛ چنان كه اين ابيات كه از امام على عليه السلام در ديوان نقل شده است نيز به اين حقيقت اشاره مىكند : و كم للّه من لطف خفيّ * يدقّ خفاه عن فهم الزّكيّ و كم يسر أتى من بعد عسر * و فرج كربة القلب الشّجي و كم أمر تساء به صباحاً * و تاتيك المسرّة في العشيّ إذا ضافت بك الأحوال يوماً * فثق بالواحد الفرد العليّ « 1 » راجع به حلّ عقود و باز شدن گرهها احتمالات ديگرى هم وجود دارد كه بر حسب آن احتمالات نيز خداشناسى كامل مىگردد و ثابت مىكند كه همهء راهها به سوى او و دليل بر اوست . 3 . شكسته شدن همّتها ( نقض الهمم ) : « همّ » و « همّت » اگرچه معانى متعدّد دارد ، چنان كه در كتابهاى لغت و تفسير آيهء شريفهء « وَ لَقَد هَمَّت بِه وَ هَمَّ بِها » « 2 » بيان شده است ، يكى از معانى آن ، تصميم و عزم است كه بنا بر اين معنى ، مضمون جملهء سوم همان مضمون جملهء اوّل ( عَرَفتُ اللَّهَ سُبحانَهُ بِفَسخِ العَزائِمِ ) است . ولى معناى ديگرش اين است كه كسى نيّت و قصد انجام كارى را مىنمايد ، امّا نيّت ديگرى برايش حادث مىشود و خداوند در قلب او صارفى از آن نيّت مىاندازد كه از آن برمىگردد و آن را دنبال نمىكند ، و اين همان بيان شارحان نهج‌البلاغه ، در تفسير تمام اين حكمت است كه به قدر فهم خود

--> ( 1 ) . شرح ديوان ميبدى ، ص 453 . ( 2 ) . يوسف ( 12 ) آيهء 24 .